İskenderiyeli matematikçi ve filozof
İskenderiye'de matematik, astronomi ve Yeni Platonculuk öğretti; babası Theon'la antik matematik ve astronomi metinleri üzerinde çalıştı. 415'te, piskopos Kyrillos ile vali Orestes arasındaki siyasi çatışmanın ortasında Hristiyan bir kalabalık tarafından öldürüldü.
▶ YouTube'da izle
17. yüzyıl İngiliz filozofu
Ömür boyu süren ağır hastalığına rağmen kendi metafiziğini kurdu: Ruhla maddeyi ayıran Descartes'a karşı çıktı, her yaratılmış varlığın canlı ve algı sahibi olduğunu savundu. Tek felsefi eseri ölümünden sonra, 1690'da adı verilmeden yayımlandı; Leibniz onu olumlu karşıladı.
▶ YouTube'da izle
Kadın eğitiminin erken savunucusu
Kadınların akıl bakımından erkeklerden geri olmadığını, eksik görünenin doğadan değil eğitimsizlikten geldiğini savundu. 1694'te kadınların birlikte okuyup düşünebileceği bir topluluk önerdi; 1700'de evlilik kurumunu sorgulayan bir kitap yazdı.
▶ YouTube'da izle
Fransız doğa filozofu ve matematikçi
Institutions de physique'te (1740) Newton fiziğini Leibniz'in metafiziğiyle buluşturdu. Newton'ın Principia'sını yorumlarıyla Fransızcaya çevirdi; çeviri ölümünden sonra, 1759'da yayımlandı ve bugün de başlıca Fransızca çeviri sayılıyor. Doğumdan altı gün sonra öldü.
▶ YouTube'da izle
Kadın hakları düşüncesinin öncüsü
Kadın Haklarının Savunusu'nda (1792) kadınların zayıf görünmesinin doğadan değil eğitimsizlikten geldiğini savundu, Rousseau'nun kızlar için öngördüğü eğitimi eleştirdi. Devrim yıllarında Fransa'da yaşadı; 1797'de kızı Mary'yi (Mary Shelley) doğurduktan kısa süre sonra öldü.
▶ YouTube'da izle
Liberal siyaset düşünürü ve romancı
Özgürlük, temsilî yönetim ve kamuoyu üzerine yazdı; romanlarında kadın yeteneğinin toplumla çatışmasını işledi. Napolyon onu Paris'ten uzaklaştırdı, 1810'da De l'Allemagne'ın baskısına el koydurup imha ettirdi. Kitap 1813'te Londra'da yayımlandı.
▶ YouTube'da izle
Kendi kendini yetiştirmiş Fransız matematikçi
École Polytechnique kadınları almadığı için çalışmalarını "Monsieur Le Blanc" takma adıyla Lagrange'a, sonra Gauss'a gönderdi. Fermat'nın Son Teoremi'ne katkı yaptı; esnek yüzeyler çalışmasıyla Paris Bilimler Akademisi'nin ödülünü kazanan ilk kadın oldu.
▶ YouTube'da izle
Kadın hakları savunucusu filozof
Kadınların oy hakkını savunan "The Enfranchisement of Women" (1851) imzasız yayımlandı ve zamanla John Stuart Mill'e atfedildi. Mill, Özgürlük Üzerine'yi "bana ait olduğu kadar ona aittir" diyerek ona ithaf etti; katkısının sınırı bugün hâlâ tartışılıyor.
▶ YouTube'da izle
Amerikalı eğitimci, yazar ve düşünür
Raleigh'de köleleştirilmiş olarak doğdu; Oberlin'de matematik okudu, Washington'daki M Street Lisesi'nde öğretmen ve müdür oldu. 1892'de yayımlanan A Voice from the South'ta Siyah kadının hem kadın hem ırk sorunuyla karşı karşıya kalan kendine özgü konumunu anlattı. 1925'te, 66 yaşında Sorbonne'da doktorasını savundu.
▶ YouTube'da izle
Marksist düşünür ve iktisatçı
Sermaye Birikimi'nin yazarı, savaş karşıtlığı yüzünden savaş yıllarının çoğunu hapiste geçirdi. Aralık 1917'de Breslau hapishanesinden Sophie Liebknecht'e yazdığı mektupta, avluda dövülen bir mandaya bakarken gözlerinden yaşlar aktığını anlattı. 1919'da öldürüldü.
▶ YouTube'da izle
Etik ve insan hakları felsefecisi
İstanbul doğumlu filozof; Hacettepe Felsefe Bölümü'nü kurdu, Uluslararası Felsefe Dernekleri Federasyonu'na (FISP) başkanlık etti. Etiği, somut durumda insanın değerini korumanın bilgisi olarak gördü: Değerlendirmeden önce doğru bilmek. 2 Ekim 2026'da aramızdan ayrıldı.
▶ YouTube'da izleYazılar
FelseFemina · 9 Ekim 2026Kökü Görmek ile Affetmek Arasında: Monster'ın KadınlarıGeçen sene uzun bir otobüs yolculuğunda Aileen Wuornos'un gerçek kamera görüntülerini izlediğimde çok etkilenmiştim. Mahkemede, ilk öldürdüğü adamın ona vahşi bir…Yazıyı oku →
FelseFemina · 21 Haziran 2026Sisifos’un Duvarı🧱 SİSİFOS’UN DUVARI Bazı duvarlar taşla örülür. Bazıları korkuyla. Bazıları da anlamını yitirmiş insanların zihninde yükselir. The Walking Dead’i bir zombi hikâyesi…Yazıyı oku →
FelseFemina · 18 Ekim 2025Sanat mı? Taciz mi?Bu yazı, o elmanın iki yüzünü anlatıyor: Bir yüzü “günah” olarak kadın bedeni, diğeri ise “bilgelik” olarak kadın bilinci.Yazıyı oku →
FelseFemina · 21 Eylül 2025Karanlıkla SavaşmakSchopenhauer, Arendt ve Jung’un Etrafında; “Kör İstenç”, “Gölge” ve “Kötülüğün sıradanlığı” Kötülükle ne kadar yüzleşebiliyoruz sizce? Dinler, eğitim, sevgi ya da…Yazıyı oku →
FelseFemina · 31 Mart 2025“Trans Bireyler ve Eğitim Hakkı. Feminist Mücadelenin Sessiz Zaferi”“Bir bireyin eğitim alma hakkı, cinsiyet kimliğine göre değişemez.” Bu yazı, yalnızca Pakistan’daki bir okulun hikâyesini değil; toplumsal cinsiyet, din, eğitim ve insan…Yazıyı oku →
FelseFemina · 22 Şubat 2025Ursula K. Le Guin ile Ged’in Gölgesinin Jung’un Gölge Kavramıyla BütünleşmesiYerdeniz Büyücüsü, benim için çok özel bir yere sahip bir kitaptır. Ursula K. Le Guin tarafından kaleme alınan bu eser, yalnızca büyü ve fantastik dünyalar yaratmakla…Yazıyı oku →
FelseFemina · 16 Şubat 2025Varoluşçu Feminizm” “Kadın Doğulmaz Kadın Olunur” Simone De BeauvoirSimone De Beauvoir, sadece feminist harekete büyük bir katkı yapmakla kalmamış, aynı zamanda birçok eser kaleme almıştır. Kadın: Efsane ve Gerçek denemesi kadınların…Yazıyı oku →
Teknoloji · 29 Ocak 2025Sanat İle Bilimsel Öngörüler “AI ve BlockchainYapay zeka ve Blockchain teknolojileri, son yıllarda teknolojideki en hızlı gelişen alanlar arasında yer alıyor. Bu teknolojiler, birçok sektörde önemli yenilikler…Yazıyı oku →
FelseFemina · 29 Ocak 2025Judith Butler ve “Cinsiyet Belası”Amerikalı filozof Judith Butler’ın “Cinsiyet Belası” (Gender Trouble), adlı kitabı 1990 yılında yayımlanır ve feminist harekete çok farklı bir boyut kazandırır. Farklı…Yazıyı oku →
FelseFemina · 26 Ocak 2025Feminist Felsefe Perspektifinden Mizojiniyi AnlamakMerhaba yıllar boyunca üzerinde çalıştığım feminist felsefenin Türkiye’de bilinirliğini artırmak olmuştur. Ulusal tez merkezinde “Feminist Felsefe” başlığını…Yazıyı oku →
Teknoloji · 26 Ocak 2025Yapay Zeka EvrimiYapay zeka (AI), insan zekasının özelliklerini taklit eden ve insan benzeri kararlar alabilen sistemlerin geliştirilmesini amaçlayan bir teknoloji alanıdır. Bu alan,…Yazıyı oku →
FelseFemina · 26 Ocak 2025Feminist Film İnceleme I Pedro Almodovar-Sinir Krizi Eşiğindeki KadınlarFilm boyunca farklı kadın karakterlerin temsilini izliyoruz. Yıllarca aldatılmış bir kadının tımarhaneye düşmesi, aldatan bir kadının aldattığı kişi tarafından ihanete…Yazıyı oku →
Çekiçle Felsefe · Mart 2024Yüzyıllar Boyunca Kültürel Sınırları Aşan Mücadele: 8 Mart Dünya Kadınlar Günü'nün Öncüleri ve Küresel EtkisiYüzyıllar boyunca, dünyanın dört bir yanındaki kadınlar, zamanın erkek egemen baskılarına karşı cesurca mücadele etmişlerdir. Batı'dan Doğu'ya, bu direniş, 8 Mart Dünya…Yazıyı oku →
Çekiçle Felsefe · Ocak 2024Feminist Felsefenin Sessiz Çığlığı: Sylvia PlathBir önceki yazıda feminist felsefenin ve feminist sanatın bazı önemli başlıklarını ele almıştık. Bu serideki devam yazımızda bir filozof ya da feminist teorisyenin…Yazıyı oku →
Çekiçle Felsefe · Aralık 2023Teoriden İmgeye, Performansa ve Ötesine: Feminist Felsefenin Sanatta Çok Yönlü İfadesiYazı dizimizde bu ay, feminist sanatın 1970'lerde sanat hareketlerine nasıl etki ettiğini ve bu dönemde öne çıkan sanatçıları ele alıyoruz. Feminist felsefe, 'kadın'…Yazıyı oku →
Çekiçle Felsefe · Eylül 2023Feminist Felsefe Perspektifinden Schopenhauer Luce Irigaray’ın ‘Yeni Bir Dil Yaratma’ Bağlamında Ana Mendieta’nın “SILUETA” SerisiFeminist felsefenin derinliklerine inmeye hazır mısınız? Daha önceki yazımda, çağdaş düşünürlerin feminist felsefeye kattığı kavramları derinlemesine ele alacağımızdan…Yazıyı oku →
Çekiçle Felsefe · Temmuz 2023Karanlık ve Satirik Antoloji Serisi “Black Mirror-Demand79”: Kültürel Emperyalizm ve Distopya Arasında MültecilerKültürel emperyalizm bağlamında dijital içeriklerin önemi, teknolojik dönüşüm ve küreselleşme ekseninde her geçen gün daha belirgin bir hale gelmektedir. Bilgi çağında,…Yazıyı oku →
Hilal Baktaş
Felsefe eğitimini feminist felsefe üzerine bir yüksek lisans teziyle tamamladım. FelseFemina, kadınların düşünce tarihindeki yerini görünür kılmak ve hepimizi "farklı düşünmeye" davet etmek için kurduğum alan. Filmleri kendi yapay zekâ ekibimle üretiyorum; aynı yöntemi özel derste öğretiyorum.
Sophia bir yapay zekâ asistanıdır; yanıtları hatalı olabilir. Replit üzerinde çalışır.
